Van điện từ | Van Wonil Hàn Quốc chính hãng

Ký hiệu Solenoid Valve trên bản vẽ kỹ thuật và cách đọc

wonilvn — Tue, 13 Oct 2026 04:52:08 +0000

Solenoid Valve (van điện từ) là thiết bị thường xuất hiện trong bản vẽ hệ thống đường ống, sơ đồ khí nén và bản vẽ điều khiển tự động. Việc đọc đúng ký hiệu van giúp kỹ thuật viên xác định chức năng, trạng thái đóng mở, số cổng kết nối và cách van điều khiển dòng lưu chất. Vậy ký hiệu Solenoid Valve trên bản vẽ kỹ thuật được thể hiện như thế nào? Cách đọc các thông số và sơ đồ van điện từ ra sao?

Ký hiệu Solenoid Valve trên bản vẽ kỹ thuật là gì?

Ký hiệu Solenoid Valve là hình biểu diễn quy ước của van điện từ trên bản vẽ kỹ thuật. Tùy loại hệ thống, ký hiệu có thể khác nhau giữa sơ đồ đường ống, sơ đồ khí nén và sơ đồ điện điều khiển. Trên bản vẽ khí nén, van điện từ thường được thể hiện bằng các ô vuông biểu thị vị trí làm việc, kết hợp với đường mũi tên, đường dẫn và ký hiệu cuộn coil điện từ. Với sơ đồ đường ống, ký hiệu có thể đơn giản hơn, tập trung vào chức năng đóng ngắt dòng lưu chất. Vì vậy, khi đọc bản vẽ cần xác định loại sơ đồ đang sử dụng và đối chiếu với bảng chú giải ký hiệu của bản vẽ.

Cách đọc ký hiệu van điện từ trên bản vẽ

1. Nhận biết ký hiệu cuộn coil điện từ

Cuộn coil là bộ phận tạo lực điện từ để điều khiển van. Trên sơ đồ khí nén hoặc thủy lực, cơ cấu tác động điện từ thường được biểu diễn bằng một ký hiệu nhỏ ở cạnh ô van, có thể kèm thông tin về điện áp hoặc mã điều khiển. Khi đọc bản vẽ, cần xác định vị trí cuộn coil để nhận biết van được điều khiển bằng tín hiệu điện. Điện áp cấp cho coil có thể là 24V DC, 220V AC hoặc mức điện áp khác tùy thiết kế. Không nên xác định điện áp chỉ dựa vào hình dạng ký hiệu; cần kiểm tra thêm phần ghi chú hoặc danh mục thiết bị.

2. Đọc số ô vuông để xác định số vị trí

Trong ký hiệu van điện từ khí nén, mỗi ô vuông thường đại diện cho một vị trí làm việc của van.

- Van 2 vị trí: Có hai ô vuông, thể hiện hai trạng thái chuyển mạch.

- Van 3 vị trí: Có ba ô vuông, thể hiện ba trạng thái làm việc khác nhau.

Số vị trí cho biết van có thể chuyển đổi giữa bao nhiêu trạng thái, không phải số lượng cổng kết nối.

3. Đọc số cổng kết nối của Solenoid Valve

Số cổng Solenoid Valve được xác định từ các đường kết nối với ký hiệu van. Một số cấu hình thường gặp gồm: Van - 2/2: Hai cổng, hai vị trí; thường dùng để đóng ngắt dòng lưu chất.

- Van 3/2: Ba cổng, hai vị trí; thường dùng để cấp và xả khí cho xi lanh tác động đơn.

- Van 5/2: Năm cổng, hai vị trí; thường dùng để điều khiển xi lanh khí nén tác động kép.

- Van 5/3: Năm cổng, ba vị trí; thường dùng khi hệ thống cần thêm trạng thái trung gian.

Với ký hiệu dạng X/Y, số thứ nhất thường chỉ số cổng và số thứ hai chỉ số vị trí. Tuy nhiên, cần kiểm tra quy ước của bản vẽ và loại van cụ thể.

4. Đọc mũi tên và đường dẫn bên trong ký hiệu

Các mũi tên hoặc đường nối trong từng ô vuông biểu thị hướng dòng lưu chất khi van ở vị trí tương ứng. Đường nối thể hiện những cổng đang thông với nhau, còn ký hiệu chặn thể hiện đường lưu chất bị đóng. Nhờ đó, người đọc có thể xác định trạng thái cấp khí, xả khí hoặc ngắt dòng ở từng vị trí của van. Cần đọc từng ô vuông riêng biệt, không mặc định rằng mũi tên luôn chỉ hướng dòng chảy trong mọi trạng thái vận hành.

5. Nhận biết ký hiệu lò xo hồi vị

Lò xo hồi vị thường được biểu diễn ở một đầu của ký hiệu van. Bộ phận này đưa van trở về vị trí mặc định khi lực điều khiển bị loại bỏ, tùy theo thiết kế. Nếu van có một đầu là cuộn coil và đầu còn lại là lò xo, đây thường là dạng van điện từ một cuộn coil có hồi vị bằng lò xo. Với loại hai cuộn coil, van có thể chuyển đổi giữa các vị trí bằng hai tín hiệu điều khiển và cách giữ trạng thái phụ thuộc vào thiết kế.

Phân biệt ký hiệu van điện từ thường đóng NC và thường mở NO

Van điện từ thường đóng NC và thường mở NO được phân biệt dựa trên trạng thái mặc định khi không cấp điện.

Van thường đóng NC: Van ở trạng thái đóng khi cuộn coil không được cấp điện; khi cấp điện, van chuyển sang trạng thái mở theo thiết kế.

Van thường mở NO: Van ở trạng thái mở khi không cấp điện; khi cấp điện, van chuyển sang trạng thái đóng theo thiết kế.

Trong sơ đồ khí nén, không nên chỉ nhìn vào một ô vuông rồi kết luận van là NC hay NO. Cần xem vị trí mặc định được quy ước theo ký hiệu lò xo hồi vị, trạng thái của các cổng và tài liệu kỹ thuật đi kèm.

Ví dụ cách đọc ký hiệu van điện từ 5/2

Giả sử bản vẽ khí nén thể hiện một van điện từ 5/2 có một cuộn coil và một lò xo hồi vị. Có thể đọc ký hiệu theo các bước sau:

- Số 5 cho biết van có năm cổng kết nối.

- Số 2 cho biết van có hai vị trí làm việc.

- Ký hiệu cuộn coil cho biết van được điều khiển bằng điện.

- Ký hiệu lò xo cho biết van có cơ cấu hồi vị.

- Các mũi tên và đường nối trong hai ô vuông cho biết cách cấp và xả khí ở từng vị trí.

Loại van này thường được sử dụng để điều khiển xi lanh khí nén tác động kép. Tuy nhiên, muốn xác định chính xác cổng cấp khí, cổng làm việc và cổng xả, cần đọc số hiệu cổng được ghi trên bản vẽ hoặc tài liệu của nhà sản xuất.

Lưu ý khi đọc ký hiệu Solenoid Valve

Để tránh nhầm lẫn khi thiết kế, lắp đặt hoặc thay thế van điện từ, cần lưu ý một số điểm:

- Đối chiếu ký hiệu với bảng chú giải trên bản vẽ.

- Phân biệt số cổng và số vị trí của van.

- Xác định trạng thái mặc định dựa trên cơ cấu điều khiển và hồi vị.

- Kiểm tra điện áp coil, mã model và thông số kỹ thuật riêng.

- Không sử dụng cùng một quy ước ký hiệu cho mọi loại sơ đồ nếu chưa xác nhận tiêu chuẩn áp dụng.

Kết luận

Ký hiệu Solenoid Valve trên bản vẽ kỹ thuật giúp thể hiện cấu tạo điều khiển, số cổng, số vị trí và hướng lưu chất của van điện từ. Để đọc chính xác, cần nhận biết ký hiệu coil, lò xo hồi vị, các ô vuông biểu thị vị trí và đường dẫn bên trong từng ô. Nắm rõ những quy ước này giúp kỹ thuật viên hiểu đúng sơ đồ khí nén, lựa chọn van phù hợp và hạn chế sai sót trong quá trình lắp đặt, vận hành hệ thống.

>>>> Xem thêm: Cách chọn cuộn coil van điện từ 24v cho tủ điều khiển

Chọn cuộn coil van điện từ 24v cho tủ điều khiển

wonilvn — Wed, 30 Sep 2026 08:02:59 +0000

Nguồn 24V thường xuất hiện trong tủ điều khiển, nhưng chỉ ghi 24V chưa đủ để đặt mua cuộn coil van điện từ. Người mua phải xác định nguồn là AC hay DC, khả năng cấp tải và mã coil phù hợp với thân van. Một lựa chọn sai có thể khiến đầu ra tủ quá tải, điện áp đến van bị sụt hoặc van không phản hồi. Bài viết này tập trung vào những kiểm tra cần làm trước khi chọn coil 24V cho hệ thống công nghiệp.

Xác định chính xác nguồn 24V

Phân biệt 24V AC và 24V DC

Đọc sơ đồ tủ điện, nhãn bộ nguồn và thông số trên đầu ra điều khiển. Cuộn coil 24V AC phải dùng với nguồn xoay chiều đúng tần số cho phép; coil 24V DC dùng với nguồn một chiều phù hợp. Hai loại có thể trông giống nhau, nên không chọn theo màu coil hoặc hình dáng giắc.

Nếu thay coil trên van hiện có, đối chiếu thêm tem coil cũ và mã thân van. Trong trường hợp tem mờ hoặc từng có sửa đổi tủ, người có chuyên môn cần xác nhận nguồn thực tế tại đầu nối trước khi đặt hàng.

Kiểm tra điện áp khi có tải

Điện áp đo khi chưa nối coil không phản ánh đầy đủ tình trạng khi van nhận lệnh. Dây dài, mối nối lỏng và bộ nguồn cấp nhiều tải có thể gây sụt áp. Nếu van ở xa tủ hoạt động chập chờn, hãy đo điện áp ngay tại đầu nối trong lúc coil được cấp điện và so với giới hạn của model.

Không dùng một tỷ lệ sụt áp cho phép chung cho mọi coil. Nhà sản xuất quy định dải điện áp làm việc của sản phẩm cụ thể.

>>> Đọc thêm: Cách chọn và mua rọ bơm chuẩn kỹ thuật, tiết kiệm

Đối chiếu coil với đầu ra tủ

Khả năng cấp tải của bộ điều khiển

Xem công suất hoặc dòng tiêu thụ của coil và giới hạn của ngõ ra bộ điều khiển. Nếu đầu ra không phù hợp để cấp tải trực tiếp, thiết kế cần thiết bị đóng cắt trung gian và bảo vệ tương ứng. Với nhiều van hoạt động đồng thời, phải tính tổng tải của nguồn 24V cùng những thiết bị khác trong tủ.

Khi chọn thiết bị đóng cắt, cần chú ý thông số tải tương ứng loại nguồn. Không suy rằng relay đủ tải cho một coil thì đương nhiên đủ cho cả nhóm coil cùng bật.

Kiểu đấu nối và phụ kiện

Kiểm tra coil dùng giắc cắm hay dây ra trực tiếp, số chân, gioăng và cách lắp. Một số giắc có đèn báo hoặc mạch bảo vệ cần đấu theo sơ đồ riêng. Phải kiểm tra cực tính khi tài liệu yêu cầu, nhất là với phụ kiện có điện tử tích hợp.

Đầu nối trong môi trường ẩm cần được lắp kín và đi dây đúng hướng để giảm nguy cơ nước vào. Cấp bảo vệ của vỏ coil không thay thế cho việc lắp giắc và gioăng đúng cách.

Chọn đúng mã coil cho thân van

Điện áp 24V chỉ là một điều kiện. Coil còn phải tương thích với đường kính ống lõi, cơ cấu giữ, kiểu giắc, công suất và môi trường lắp. Hãy gửi mã van, mã coil cũ, ảnh tem, ảnh vị trí lắp và thông tin nguồn 24V cho nhà cung cấp. Nếu đổi từ coil có điện áp khác sang 24V, cần xác nhận phương án chuyển đổi với hãng trước khi lắp.

Sau khi nhận hàng, kiểm tra tem và mã phụ tùng rồi mới đấu điện. Chạy thử van theo quy trình hệ thống, quan sát khả năng chuyển trạng thái và kiểm tra đầu nối. Một coil 24V được chọn đúng phải phù hợp cả nguồn tủ, khả năng cấp tải và model van, không chỉ có số volt trùng với bộ nguồn.

Khi nhiều coil van điện từ cùng cấp từ một bộ nguồn 24V, cần xét số van bật đồng thời lớn nhất theo logic vận hành. Không chỉ cộng tải của các van thường hoạt động riêng lẻ rồi bỏ qua chế độ khởi động. Sau khi lắp, ghi điện áp đo tại vị trí xa nhất và lưu mã coil trong sơ đồ tủ. Những thông tin này giúp đội bảo trì tìm đúng phụ tùng và khoanh vùng nhanh nếu một nhánh van phản hồi chậm.